Zo bewaar je voedsel uit een geopend blik veilig

Een geopend blik is handig voor een maaltijd, maar vaak blijft er iets over. De inhoud hoeft niet automatisch weg: behandel die wel als een geopend, bederfelijk product en laat het restant niet op het aanrecht staan. Met een schone bak, een koude koelkast en een duidelijke datum voorkom je twijfel bij de volgende maaltijd. Hieronder lees je wanneer je het eten overdoet, hoe je de bewaartijd inschat en welke signalen reden zijn om het weg te gooien.

Wat doe je meteen na het openen?

Schep eerst de hoeveelheid uit die je nodig hebt en zet de rest daarna snel weg. Laat het blik niet open op het aanrecht staan terwijl je de maaltijd eet of opruimt. Het Voedingscentrum adviseert restjes binnen 2 uur na bereiding gekoeld te bewaren; zet je koelkast op 4 °C, zodat bacteriën en schimmels zo langzaam mogelijk groeien. Dezelfde praktische aanpak past bij een geopend blik: houd de blootgestelde inhoud zo kort mogelijk buiten de koelkast. Volgens de bewaartips van het Voedingscentrum bewaar je restjes afgedekt en gescheiden van rauwe producten.

Een geopend blik gebruik je volgens het Belgische FAVV bij voorkeur helemaal op. Is dat niet gelukt, doe het overschot dan in een schoon recipiënt en zet het in de koelkast, adviseert het FAVV over voedsel bewaren. Dat betekent niet dat elk restje onmiddellijk onveilig wordt; snel koelen en hygiënisch bewaren zijn de belangrijke stappen. Een bewaarbak is vooral handig omdat je die goed kunt afsluiten en niet met een open blik in de koelkast hoeft te werken.

Is overdoen uit het blik noodzakelijk?

Niet altijd. De Amerikaanse voedselveiligheidsdienst USDA zegt dat je ongebruikte inhoud in het blik gekoeld kunt bewaren. Voor de beste smaak en kwaliteit raadt de dienst aan het restant over te doen in een glazen of kunststof bewaarbak. Het FAVV geeft in zijn consumentenadvies eveneens de voorkeur aan een proper recipiënt. Praktisch gezien is overdoen dus een goede gewoonte, maar je hoeft niet te denken dat elk product in contact met het blik meteen gevaarlijk wordt.

Kies een bak die schoon is, geschikt voor voedsel en groot genoeg om de inhoud in een laag te bewaren. Een goed sluitend deksel beschermt tegen uitdrogen, geuren van andere producten en contact met rauw voedsel. Gebruik liever geen bak waarvan je niet weet of die voor voedsel geschikt is. Zet de bak na het vullen direct koud en gebruik een schone lepel wanneer je later een portie neemt. Zo voorkom je dat kruimels, saus of ander voedsel in de rest terechtkomen.

Hoe lang blijft de inhoud goed?

Er bestaat niet één bewaartermijn die voor ieder geopend blik geldt. Het product, de manier waarop je het hebt behandeld en het advies op de verpakking tellen mee. De USDA noemt voor gekoelde geopende conserven 3 tot 4 dagen voor producten met weinig zuur, zoals bonen en groenten, en 5 tot 7 dagen voor zure producten, zoals tomaten, fruit en augurken. Die Amerikaanse termijnen zijn geen algemene Nederlandse garantie. Het Voedingscentrum adviseert voor bereide restjes in de koelkast maximaal 2 dagen en verwijst voor geopende producten naar de Bewaarwijzer, waar je per product het advies kunt opzoeken. Kijk dus eerst naar het Nederlandse productadvies en gebruik een ruimere buitenlandse termijn niet automatisch als reden om restjes langer te bewaren.

Noteer op de bak de openings- of bewaardatum als je niet van plan bent de inhoud dezelfde dag te gebruiken. Zo hoef je niet op je geheugen te vertrouwen. Houd ook rekening met wat er al met het eten is gebeurd: heeft het lang op tafel gestaan, is het met een gebruikte lepel opgeschept of is het gemengd met andere ingrediënten? Dan geldt niet meer alleen het advies voor de inhoud uit het blik; behandel het als een bereid restje en volg de passende bewaartermijn.

Wil je een bewaaradvies voor bijvoorbeeld mais, kikkererwten of tomatenpuree, zoek dan het product op in de Bewaarwijzer van het Voedingscentrum. De bewaartijd verschilt per product, dus een algemene tip voor restjes vervangt het productadvies niet. Ook de algemene keukentips voor dagelijks gebruik helpen om restjes meteen af te dekken, te labelen en op een vaste plek in de koelkast te zetten.

Zo bewaar je een restje stap voor stap

1. Schep het eten met schoon bestek uit het blik. Vermijd dat een lepel die al aan tafel is gebruikt in het restant gaat.
2. Doe de ongebruikte inhoud bij voorkeur in een schone, afsluitbare bak die geschikt is voor voedsel. Een lage bak maakt het makkelijker om de inhoud overzichtelijk te bewaren.
3. Sluit de bak af en zet die zo snel mogelijk in de koelkast. Houd de koelkast op 4 °C en voorkom dat het eten langer dan 2 uur buiten de koeling staat.
4. Schrijf de datum op de bak als je niet zeker weet wanneer je het restant zult gebruiken. Zet het vooraan, zodat je het terugziet.
5. Raadpleeg het etiket of de Bewaarwijzer voor de bewaartijd van precies dat product. Gooi het weg als het langer is bewaard dan het toepasselijke advies.

Gebruik je de rest in een gerecht, tel dan mee hoe lang het eten gekoeld heeft gestaan en hoe lang het daarna nog buiten de koelkast is. Opwarmen maakt verkeerd of te lang bewaarde inhoud niet vanzelf weer veilig. Plan daarom liever een gerecht waarin je het restant snel verwerkt dan het telkens opnieuw op tafel te zetten.

Wanneer gooi je het restant weg?

Gooi het eten weg als je schimmel ziet, het vreemd ruikt, er onverwacht verkleurd uitziet of als je weet dat het te lang warm heeft gestaan. Proef niet om twijfel over voedselveiligheid op te lossen: een verdachte rest hoort niet op je bord. Ook een blik dat vóór opening bol staat, lekt of ernstig beschadigd is, is een reden om de inhoud niet te gebruiken. Dat zijn andere signalen dan een gewone verkleuring van de binnenkant na openen; beoordeel die niet los van het product en het bewaaradvies.

Bewaar droge producten zoals gedroogde bonen of pasta anders dan vochtige inhoud uit een blik. Als je gedroogde ingrediënten na openen bewaart, houd ze droog en goed afgesloten, zoals uitgelegd bij gedroogd voedsel beschermen tegen vocht. Voor een vochtig blikrestje zijn juist snel koelen en een schone, afgesloten bak de kern. Door die twee situaties niet met elkaar te verwarren, kies je makkelijker de juiste plek en gebruik je restjes zonder onnodige twijfel.

Veelgestelde vragen

Moet voedsel uit een geopend blik altijd in een ander bakje?

Niet per se. De USDA meldt dat je ongebruikte inhoud in het blik in de koelkast kunt bewaren. Overdoen in een schone, afsluitbare glazen of kunststof bak is wel praktisch: je kunt het beter afdekken, makkelijker portioneren en de smaak en kwaliteit blijven volgens de USDA beter behouden. Volg daarnaast het etiket en het specifieke bewaaradvies voor het product.

Kan ik restjes uit een geopend blik invriezen?

Dat kan vaak, maar controleer eerst of het product geschikt is om in te vriezen en of de verpakking daarvoor bedoeld is. Vries het niet in het metalen blik in. Verdeel de inhoud in een schone, diepvriesgeschikte bak of zak, laat ruimte over voor uitzetten en noteer wat erin zit en wanneer je het hebt ingevroren. Na ontdooien volg je het bewaaradvies voor dat product.

Is een geopende deuk in het blik meteen gevaarlijk?

Een gewoon geopend blik is niet automatisch gevaarlijk doordat het eten met metaal in aanraking komt. De USDA staat gekoelde bewaring in het blik toe, al kan overdoen de smaak en kwaliteit beter behouden. Dat is iets anders dan een blik dat vóór opening bol staat, lekt, ernstig beschadigd is of vreemd ruikt na openen: gebruik de inhoud dan niet.

In de rubriek Keukentips